Laborantzak: Zerealak

Landare-osasuna

Landare-osasunearen inguruko 43/2002 Legeak, landare-ekoizpenean gertatzen diren izurrien kontrako markoa ezartzen du.

Zerealen gaixotasunak

Hona hemen zerealek izaten dituzten gaixotasun nagusiak:

1. Zerealaren ikatza
2. Txantxarra edo gariaren ikatza
3. Helmintosporiosia
4. Oidioa
5. Fusariosia
6. Rincosporiosia
7. Herdoil horia
8. Herdoil nabarra
9. Septoriosia

Produktu fitosanitarioen erabilera jasangarria

Irailaren 14ko 1311/2012 Errege Dekretuaren bidez ezartzen da produktu fitosanitarioen erabilera jasangarria lortzeko jarduketa esparrua.

Kontrol Ofiziala

Europako araudiak Europar Batasuneko estatu kide guztiei ezartzen die Kontrol Ofizialerako Planak egiteko betebeharra, bat etorriz Kontrol Ofizialei buruzko 882/2004 (EE) eta 2017/625 (EB) Erregelamenduekin.

Erregelamendu horien arabera, europako Estatu bakoitzak hainbat urtetarako Plan Nazionala burutu eta indarrean jarri beharko du. Elikagai eta pentsuen segurtasunaren eta kalitatearen arloko legezko eskakizunak betetzeko plana dela esan daiteke. Estatu mailan, Elikakatearen Kontrol Ofizialerako III. Plan Nazionala 2016-2020 indarrean dago.

Euskal Autonomia Erkidegoko elikagai eta pentsuen kontrol ofizialaz arduratzen diren agintaritza guztiek elkarren artean koordinatzeko dituzten beharrei erantzuteko, Euskadiko Nekazaritza Elikagaien Katearen Kontrol Ofizialerako Plana 2016-2020 osatu da.

Kutsatzaileak

Hondakinen Gehieneko Mugak

LMRa elikagaietan eta pentsuetan legez toleratzen den plagiziden hondakin kopuru handiena da, 396/2005 (EE) Araudiarekin bat etorriz ezarritakoa.

Plagizidak uztetan erabiltzeak hondakinak sortzea ekar dezake; hau da, produktu fitosanitario bat erabiltzeagatiko hondakinak, horien metabolitoak eta euren degradazioaren edo erreakzioaren ondoriozko produktuak barne.

Zerealen kasuan, produktu fitosanitarioen hondakinen gehieneko mugak ondorengoak dira:

Trazabilitatea

Trazabilitatea, elikagai jakin baten jatorria eta ibilbidearen etapa guztiak (biltzea, ekoiztea, egitea, biltegiratzea, banatzea…) berreraikitzen ahalbidetzen duen tresna da. 178/2002 Araudiak ezarten ditu trazabilitateak bete beharrekoak.

Nekazaritza ustiategiek identifikatu egin beharko dituzte euren zuzkitzaile edo hornitzaileak zein bezeroak, eta informazio horren erregistro sistema izan beharko dute.

Zerealen ekoizlea

Ustiategi berean ekoizten diren zerealen kasuan, nekazariak zerealari, uztari, garraioari eta biltegiratutako produktuari buruzko datuak erregistratu beharko ditu ustiategiaren instalazioetan dagoen bitartean.

Atzeranzko trazabilitatea

  • Zereal hazien erosketari buruzko datuak (izena edo egoitza soziala, saltzailea, kg-ak eta lotea).

Barne trazabilitatea

Ekoizleak gutxieneko informazio hau jaso beharko du:

  • Zerealaren jatorria: produktu baten jatorria osatzen duten lursailen zerrenda.
  • Ereindako uzten kopurua eta eremu osoa.
  • Zerbitzua ematen duten uzta-biltzaile(ar)en eta enpres(ar)en datuak.
  • Ustiategi barruko garraioari buruzko datuak: jatorria, norakoa eta zein egunetan garraiatu den, baita atoi edo kamioien identifikazioa ere.
  • Biltegiratzea: larrainei eta zereala batu arte gordetzeko erabiltzen diren biltegiei buruzko datuak: identifikazioa, kokapena, zein egunetan uzten/ateratzen den.
  • Tratamendu fitosanitarioak (aplikazioaren data, merkataritza izena, saltzailea, lotearen kodea, dosia, itxaroteko epea, eta abar).

Aurreranzko trazabilitatea

Zerealaren kasuan, lotea esan ahal zaio entrega berean bezero berberari ematen zaion zerealen kopuruari.
Hona hemen erregistratu beharreko informazioa:

  • Izena edo egoitza soziala, IFZ/IFK, helbidea, ekoizle/saltzailearen harremanetarako telefono-zenbakia.
  • Zereala igortzen duen establezimenduaren kokapena.
  • Lotearen identifikazio kodea.
  • Produktuari buruzko informazioa: izena eta banatutako produktuaren kopurua.
  • Bezero/erosleari buruzko datuak: izena edo egoitza soziala, IFZ/IFK, helbidea, harremanetarako telefono-zenbakia, zerealaren xede den establezimenduaren helbidea

Kooperatibak eta biltegi-jabeak

Atzeranzko trazabilitatea

Jarraian adierazitakoen inguruko dokumentazioa erregistratu eta izan beharko dute:

Zereala noiz sartu/hartu den:

  • Entrega egiten duenari buruzko datuak: nekazari/hornitzaileari buruzko datuak (izena, IFZ, IFK, helbidea eta harremanetarako telefono-zenbakia).
  • Jasotzen den produktuari buruzko informazioa: zereala, kanpaina, kiloak.
  • Sarrera lotea.
  • Garraioari buruzko datuak: kontratatutako enpresaren matrikula eta identifikazioa.
  • Erositako fitosanitarioen eta bioziden identifikazioa (marka, lotea, kopurua, jasotze-data, produktu mota, eta abar).

Barne trazabilitatea

  • Lotea esleitzea (siloa, biltegia, gela, zerealen sarrerekin egingo da zerrenda).
  • Zereala sartzeko nabeak.
  • Mugimenduak.
  • Silo, gela eta biltegien garbiketa eta tratamenduak, garauen tratamenduak eta tenperaturaren zein hezetasunaren kontrola.

Aurreranzko trazabilitatea

  • Hartzaileari/xede den establezimenduari buruzko datuak (izena, IFZ, helbidea eta harremanetarako telefono-zenbakia).
  • Garraioari buruzko datuak.
  • Zein egunetan igorri den.
  • Transakzioaren xede den merkantziari buruzko datuak (zereala, kopurua, lotea eta abar).

Erregistroak eta Administrazioaren baimenak

Nekazal-jarduera baten garapenak, ustiategian burutzen diren jardueren arabera, erregistro desberdinen izen-ematea baldintza du. NEEO, EOEO, TOEE eta NMEO dira erregistro nabarmenenak.

Ekoizpen sistemak

Gaur egun erabiltzen diren ekoizpen sistema garrantzitsuenak Ekoizpen konbentzionala -berez, Izurriteen Kudeaketa Integratua erabiltzea behartuta dago- Ekoizpen Integratua eta Ekoizpen Ekologikoa dira.